Tuesday, 17 May 2022

เบญจมาศ ไม้ดอกที่นิยมปลูก ขายดี มีคุณค่า หลายสีสัน สวยงาม มีสรรพคุณทางยาสมุนไพร

เบญจมาศ

เบญจมาศ ไม้ดอกชนิดหนึ่งที่ได้รับความนิยมในการปลูก ดอกเบญจมาศ เป็นดอกไม้ทางเศรษฐกิจ มีการซื้อขายเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากกุหลาบ เนื่องจากดอกมีรูปทรงที่สวยงามบวกกับสีสันที่สดใส เช่น  ดอกเบญจมาศสีชมพู เบญจมาศเงิน  ดอกเบญจมาศสีเหลือง สีขาว สีส้ม ฯลฯ แตกต่างกันออกไปในแต่ละสายพันธุ์ สำหรับการปลูกและการดูแลรักษานั้นง่ายมากๆ ในบทความนี้เราจะมาพูดถึงลักษณะทางพฤกษศาสตร์ การปลูก การดูแลและประโยชน์ รวมถึงข้อมูลอื่น ๆ ที่น่าสนใจด้วย ถ้าอยากรู้ตามไปชมพร้อม ๆ กันเลย

ข้อมูลทั่วไป

ชื่อสามัญ: Chrysanthemum

ชื่อวิทยาศาสตร์: Chrysanthemum x grandiflorum Ramat.

วงศ์: ASTERACEAE

pexels photosbyginny 828541
jason leung LHV0Lg0e8lI unsplash.jpg1
pexels sebastian droll 5381071

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น

       จัดเป็นไม้ดอก อยู่ในประเภทไม้ล้มลุกชนิดหนึ่ง ต้นมีขนาดเล็ก ความสูงประมาณ 75-80 เซนติเมตร ลำต้นจะมีลักษณะทรงกระบอก มีขนเล็กละเอียดปกคลุมทั่ว แตกกิ่งก้านได้แต่ไม่มากนัก

ใบ

       ใบมีลักษณะเป็นใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเรียงสลับกัน รูปของใบคล้ายกับรูปไข่หรือหอก โคนใบตัดและสอบแหลม ปลายใบจะแหลม ขอบหยัก ใบมีสีเขียวเข้ม มีขนปกคลุมอยู่ด้วย

jerry wang Mvso0DFzXs0 unsplash
jerry wang H5XlKVWCe9U unsplash 1
jerry wang skZR3JaRyfc unsplash 1

ดอก

       สำหรับดอก ดอกของเบญจมาศมีด้วยกันหลายสี แตกต่างกันออกไปในแต่สายพันธุ์ ซึ่งจะออกดอกเป็นช่อกระจุกบริเวณซอกใบหรือปลายกิ่ง กลีบเลี้ยงของดอกจะมีสีขาว รูปทรงรี ปลายแหลม ดอกจะเรียงสลับกันหลาย ๆ ชั้น สวยงาม สำหรับกลีบดอกจะเรียงสลับกันสองชั้น ชั้นนอกรูปทรงรี ซ้อนกันหลายชั้น โคนกลีบเชื่อมหากันเป็นหลอด ภายในมีเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมีย

ดอกเบญจมาศกับความหมายที่ซ่อนอยู่

       ดอกเบญจมาศ หรือเรียกอีกชื่อว่า ดอกมัน คือ สัญลักษณ์แห่งฤดูใบไม้ร่วง คนจีนโบราณมีความเชื่อว่าดอกไม้ชนิดนี้คือการรวมตัวอันเป็นหนึ่งอันเดียวกับธรรมชาติ นอกจากนั้นดอกไม้ชนิดนี้ยังหมายถึงความรักอันเป็นนิรันดร์ด้วย รวมถึงการมีชีวิตที่ยืนยาว ภายใต้ความหมายอันลึกซึ้งเต็มไปด้วยความสนุกสนาน ร่าเริง แจ่มใสและความบริสุทธิ์ใจ บางครั้งยังหมายถึงการมองโลกในแง่ดี จึงไม่แปลกใจเลยว่าทำไมถึงมอบดอกเบญจมาศให้กับผู้ที่รักและเคารพ และทุกคนรู้หรือไม่ว่าดอกเบญจมาศแต่ละสีมีความหมายที่แตกต่างกันออกไป เช่น

  • สีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์ ดอกไม้ที่สูงศักดิ์และทรงเกียรติ สัญลักษณ์แห่งความจงรักภักดี
  • สีเหลือง หมายถึง ความรู้สึกดีกับมิตรสหายเป็นการแสดงออกถึงความรักเพียงเล็กน้อย
  • สีแดง หมายถึง ความรัก ความรักที่ไม่ใช่แค่ชายกับหญิง แต่หมายถึงความรักที่ไม่จำกัดเพศ ไม่จำกัดสิทธิ์มนุษย์

สายพันธุ์เป็นที่นิยมทางการค้า

1.สายพันธุ์ขาวปิงปอง

      สายพันธุ์นี้ลักษณะของดอกจะมีสีขาวคล้ายกับลูกปิงปอง จึงถูกเรียกว่าสายพันธุ์ปิงปอง สายพันธุ์ที่ดูแลง่ายจะออกดอกให้เชยชมในช่วงเดือนสิงหาคม เดือนมิถุนายนของทุกปี

2.สายพันธุ์การะเกด

      สายพันธุ์นี้ลักษณะดอกจะเป็นสีขาว ดอกใหญ่ ก้านจะตรง การดูแลง่าย ต้องทำโรงเรือน ซึ่งจะออกดอกเฉพาะฤดูฝน

3.สายพันธุ์แคทอาย

      สายพันธุ์นี้ดอกจะมีสีเหลือง ดอกเล็กไม่ใหญ่ ก้านจะตรง ดูแลง่าย สายพันธุ์นี้สามารถออกดอกให้เชยชมตลอดทั้งปีแต่ทั้งนี้ผู้ปลูกจะต้องคลุมแสงแดดให้เหมาะสม

4.สายพันธุ์ขาวญี่ปุ่น

      สายพันธุ์นี้ดอกจะมีขาวล้วน ดอกใหญ่ ก้านตรง เป็นสายพันธุ์ที่ตลาดต้องการสูงแต่การดูแลรักษานั้นไม่ง่ายอย่างที่คิด ราคาไม่เคยตกเลย ออกดอกช่วงเดือนตุลาคม เดือนมิถุนายนของทุกปี

5.สายพันธุ์โพลารีส

      สายพันธุ์นี้ มีทั้งดอกสีขาว สีเหลือง ก้านตรง ดูแลง่าย ขนาดของดอกปานกลาง ออกดอกในช่วงเดือน พฤศจิกายน พฤษภาคมของทุกปี  นอกจากนั้นแล้วก็ยังมีอีกหนึ่งสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมมาก ๆ นั่นคือ เบญจมาศเงินบอนไซ ลักษณะต้นเตี้ย แคระ ใบสีเงินสวยงาม นิยมปลูกประดับตกแต่งและเพื่อความเป็นสิริมงคล คนไทยเชื่อว่าเงินทองจะไหลมาเทมาไม่ขาดสาย

jason leung rHSxv7aRrVc unsplash
tiffany rebecca szQvtADK K4 unsplash
sven hornburg TAVB 2C6uyE unsplash
toan chu ETx4RyJRoig unsplash
mark james gJInoc3kenM unsplash
sophia muller Gel5ZA3n2r8 unsplash
michalis mantelos M cLz qU5Jg unsplash
alex blajan FlUbZ 2S014 unsplash
anca gabriela zosin I84tlLmvRJQ unsplash

ประโยชน์ของ เบญจมาศ

       เบญจมาศ นอกจากปลูกเพื่อความสวยงามและนิยมมอบดอกไม้ให้กัน เพื่อสื่อแทนความหมายต่าง ๆ แล้ว ดอกยังมีสรรพคุณทางยาสมุนไพรด้วย ใช้รักษาโรคได้หลากหลายอาการ ดังนี้

  • บำรุงหัวใจ

           การดื่มชาดอกเบญจมาศ ช่วยบำรุงหัวใจ ลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ

  • บำรุงสายตา

           ชาดอกเบญจมาศอุดมไปด้วยวิตามินเอและเบต้าแคโรทีน ช่วยบำรุงสายตา ป้องกันการเกิดโรคต้อกระจก และจอประสาทตาเสื่อมได้

  • แก้เครียด

           ดื่มชาดอกเบญจมาศ ช่วยแก้เครียด ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย นอกจากนั้นยังช่วยรักษาโรคความดันโลหิตได้ด้วย

  • ช่วยในระบบย่อยอาหาร

           ดื่มชาดอกเบญจมาศเป็นประจำ ช่วยให้ระบบย่อยอาหารดีขึ้น ทำให้การขับถ่ายดีขึ้น ลดปัญหาท้องผูก อีกทั้งยังช่วยให้ระบบเผาผลาญดีขึ้นด้วย

การปลูกและการดูแลรักษา

  1. เตรียมแปลงปลูก โดยปลูกในแปลงขนาดกว้าง 1- 1.20 เมตร ยาวตามขนาดของพื้นที่ ดินปลูกต้องเป็นดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ สามารถระบายน้ำได้ดี ค่า pH ดินควรอยู่ที่ 6-7
  2. ระยะปลูกคือ 12.5- 5 x 12.5-25 เซนติเมตร หากเป็นพันธุ์ดอกเดียว สามารถปลูกชิดขึ้นได้ แต่ถ้าเป็นดอกช่อต้องปลูกห่างขึ้น การปลูกเบญจมาศที่ชิดกันมากไป ส่งผลให้เบญจมาศมีดอกขนาดเล็กลงได้ แต่จะได้จำนวนช่อดอกที่เพิ่มขึ้น
  3. ใช้ปูนขาวและปุ๋ยคอก คลุมให้ทั่วทั้งแปลง รองก้นหลุม แนะนำใช้ปุ๋ยสูตร 15-15-15 อัตรา 20 กรัม/ต้น
  4. หลังจากที่ปลูกควรให้แสงสว่างโดยใช้หลอดไฟกลมขนาด 60-100 วัตต์ หรือหลอดนิออนยาว ขนาด 28 วัตต์ ติดหลอดไฟห่างกัน 1.5 เมตร สูงจากพื้น 1.5 เมตร ให้แสงสว่างในช่วงเวลา 18.00 – 20.00 หรือ 22.00 – 24.00 น. ติดต่อกันเป็นเวลา 30-45 วัน (ตามความสูงที่ต้องการ)
  5. การให้ปุ๋ยในระยะ 0-60 วัน ให้ใช้สูตรตัวหน้าสูง เช่น 30-20-10 อัตรา 20 กรัม/ตัน เมื่อปลูกไปประมาณ 60 วัน หรือจนถึงเวลาระยะตัดดอกใช้ปุ๋ยตัวกลางสูงเช่น 12-24-12 อัตรา 20 กรัม/ต้น การปลูกแนะนำให้ใช้ตาข่ายพยุงตัวที่ระดับ 30 และ 60 เซนติเมตร และควรใช้สารเคมีป้องกันกำจัดโรคและแมลง โรคพืชที่สำคัญ ได้แก่ โรคใบจุด โรคนี้มักระบาดในช่วงฤดูฝน และโรคราสนิมขาว เกิดขึ้นที่ใบ

เทคนิคการปลิดดอกทิ้ง

       การปลิดดอกทิ้ง คือ การลดจำนวนดอกตูม ในแต่ละช่อดอกลง ทำให้มีดอกที่น้อยลงแต่ได้ดอกที่มีขนาดมากขึ้นการปลิดดอกตูม ก็แค่ใช้เล็บปลิดทิ้งไปเท่านั้น สามารถทำได้ง่าย ไม่มีขั้นตอนอะไรที่ยุ่งยาก อย่างไรก็ตาม การบำรุงด้วยปุ๋ยเป็นประจำสม่ำเสมอก็ทำให้ได้ดอกที่ใหญ่ขึ้นด้วยเช่นเดียวกัน สำหรับการตัดดอกให้กรรไกรตัดก้านดอกเหนือพื้นดินประมาณ 10 เซนติเมตร หากเป็นพันธุ์ที่ก้านดอกยาวอาจตัดสูงกว่านั้น ควรเด็ดใบทิ้ง 1 ใน 3 ของก้านดอกจากด้านข้าง ตัดออกเมื่อกลีบดอกนอกบานเต็มที่แต่ตรงใจกลางดอกไม่บาน ถือเป็นระยะที่เหมาะสมและสวยที่สุดแล้ว

       หลังจากที่หมดฤดูกาลออกดอกแล้ว ให้ตัดต้นออกจนเหลือแค่ระดับเหนือพื้นดิน เมื่อถึงช่วงฤดูร้อน เบญจมาศจะเริ่มงอกงามขึ้นอีกครั้ง ซึ่งจะแตกรากออกมาให้ขุดกอขึ้นมา สามารถนำมาแยกออกเป็นต้นใหม่ได้หลาย ๆ ต้นเลย

จากทั้งหมดที่ได้กล่าวมานี้ คุณจะเห็นได้ว่า “เบญจมาศ” มีหลากหลายสายพันธุ์ หลากหลายสีสัน แต่ละสีสันล้วนแล้วมีความหมายซ่อนอยู่ แถมยังเป็นความหมายที่ดีงามด้วย นอกจากความสวยงามแล้ว การปลูกดอกไม้ชนิดนี้ยังไม่ใช่แค่ตกแต่งสวน ตกแต่งสถานที่แต่เป็นการสร้างรายได้ให้กับผู้ที่ปลูกด้วย ทั้งหมดนี้ ก็คือ เรื่องราวที่น่าสนใจ ข้อมูลที่มีประโยชน์เกี่ยวกับเบญจมาศ ไม้ดอกที่ใคร ๆ ก็รู้จักเป็นอย่างดี แต่มีเพียงไม่กี่คนที่รู้ว่าไม้ดอกชนิดนี้มีประโยชน์มากมาย มีสรรพคุณทางยาสมุนไพรสามารถรักษาโรคได้หลายอาการ การดื่มชาดอกเบญจมาศทำให้คุณมีสุขภาพร่างกายที่ดี ป้องกันได้หลายโรค สำหรับการปลูกและการดูรักษา ไม่ยากเลยถ้าศึกษาให้ดี ไม่แน่ว่ามันอาจสร้างรายได้ให้กับผู้ที่สนใจปลูก เรื่องราว ๆ ดีเกี่ยวกับเบญจมาศ ที่เราเอามาฝากหวังว่าจะมีประโยชน์ต่อทุกคน รวมถึงเทคนิคดี ๆ ที่แนะนำด้วย

งานวิจัยอ้างอิง : Chrysanthemum