Tuesday, 17 May 2022

มูลไส้เดือน ประโยชน์ที่ควรรู้

26 Nov 2021
218
มูลไส้เดือน

            ปุ๋ยอินทรีย์หรือปุ๋ยคอก  ก็คือมูลสัตว์ที่ส่วนใหญ่ได้จาก มูลไก่ มูลเป็ด มูลสุกร มูลวัว และมูลจากค้างคาว รวมทั้งส่วนของซากพืชที่ผ่านการย่อยสลายมาแล้ว ทั้งหมดล้วนมีธาตุอาหารที่เหมาะสำหรับพืชผัก และยังได้รับความนิยมจากเกษตรกรในการปลูกพืชผักออร์แกนิคที่ไม่มีสารพิษเจือปน ปัจจุบันมี ปุ๋ยมูลไส้เดือน  เข้ามาเป็นอีกหนึ่งทางเลือกให้กับเกษตรกรและคนที่ชื่นชอบการปลูกต้นไม้

มูลไส้เดือน คืออะไร

            มูลไส้เดือน หรือปุ๋ยมูลไส้เดือน คือ เศษซากพืชอินทรียวัตถุต่าง ๆ รวมไปถึงดินและจุลินทรีย์ที่ไส้เดือนกินเข้าไปแล้วผ่านกระบวนการย่อยสลายอินทรียวัตถุ แล้วขับถ่ายออกมาเป็นมูลไส้เดือน มีลักษณะเป็นเม็ดสีดำ ซึ่งมีธาตุอาหารที่เหมาะสำหรับนำไปใช้กับพืชได้เช่นเดียวกับมูลสัตว์หรือปุ๋ยอินทรีย์อื่น ๆ

pexels sippakorn yamkasikorn 3696170

มูลไส้เดือน และธาตุอาหาร

            มูลไส้เดือน หรือในภาษาอังกฤษเรียกว่า  “Worm Casting” หมายถึงมูลไส้เดือนที่ขับถ่ายออกมา เป็นมูลไส้เดือนล้วน ๆ กรณีเป็นมูลไส้เดือนที่มีส่วนผสมของอินทรียวัตถุและอื่น ๆ จะเรียกว่า vermicomposting หรือปุ๋ยหมักมูลไส้เดือน ส่วนมูลไส้เดือน ซึ่งเป็นเศษอินทรีย์วัตถุที่ไส้เดือนดินกินเข้าไป แล้วย่อยสลายออกมาเป็นมูลไส้เดือนล้วน ๆ  รูปทรงจะเป็นเม็ดร่วน สีดำหรือสีน้ำตาล โปร่งเบา จุความชื้นสูง ระบายน้ำและระบายอากาศดี ธาตุอาหารที่มีในปู่ยมูลไส้เดือนและเป็นประโยชน์สำหรับต้นไม้  ประกอบด้วยจุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตมากมายหลากหลายชนิดที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ซึ่งไม่สามารถพบได้ในมูลสัตว์หรือ ปุ๋ยหมัก อื่น ๆ  มีฮอร์โมนซึ่งช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโต และการแตกของรากพืช

มูลไส้เดือน และวิธีใช้

            ปุ๋ยมูลไส้เดือน สามารถนำไปใช้กับต้นไม้และพืชผักได้ทุกชนิด เพราะช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของต้นไม้ได้ดี วิธีการใช้ปุ๋ยมูลไส้เดือน เช่น

  • การนำไปใช้กับ ไม้ใบ ไม้ดอก และไม้ประดับ กรณีปลูกในกระถาง ให้ใส่ปุ๋ยไส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา 200-300 กรัม/กระถาง ทุก 7-15 วัน ส่วนการปลูกในแปลง ให้ใส่ปุ๋ยหมักไส้เดือนลงบนหน้าดินหรือผสมดินปลูก อัตรา 1.5-2 กิโลกรัม/ตารางเมตร พร้อมคลุมด้วยฟางข้าว
  • การนำไปใช้กับการปลูกผัก เช่น ผักกาด ผักบุ้ง คะน้า กวางตุ้ง กะหล่ำปลี หัวหอม ถั่วฝักยาวและแตงกวา หากปลูกในแปลง ให้ใส่ปุ๋ยไส้เดือนลงบนหน้าดินหรือผสมดินปลูก อัตรา 1.5-2 กิโลกรัม/ตารางเมตร พร้อมคลุมด้วยฟางข้าว
  • การนำไปใช้กับการปลูกผลไม้ เช่น มะม่วง ลำไย ส้มโอ และชมพู่ สำหรับต้นไม้ขนาดต้นเล็กกว่า 1-5 เมตร ให้พรวนดินรอบต้นแล้วใส่ปุ๋ยไส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา 1-2 กิโลกรัม/ต้น พร้อมใส่ซ้ำทุก 4 เดือน ส่วนขนาดต้นอยู่ระหว่าง 1-5 เมตร ให้พรวนดินรอบต้นแล้วใส่ปุ๋ยไส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา 5-15 กิโลกรัม/ต้น พร้อมใส่ซ้ำทุก 4 เดือน หากเป็นต้นไม้ขนาดต้นใหญ่กว่า 1-5 เมตร ให้พรวนดินรอบต้นแล้วใส่ปุ๋ยไส้เดือนรอบโคนต้น อัตรา 15-20 กิโลกรัม/ต้น พร้อมใส่ซ้ำทุก 4 เดือน

ประโยชน์และข้อดีของมูลไส้เดือน

  1. เป็นปุ๋ยที่มาจากธรรมชาติและไม่มีกลิ่น
  2. ปลอดภัยไม่เป็นอันตรายต่อพืช หากใช้ในอัตราส่วนที่สูงจะสามารถช่วยให้รากงอกเร็วขึ้น
  3. มูลไส้เดือนช่วยปรับปรุงคุณภาพดิน เพราะมูลไส้เดือนเป็นเม็ดเล็ก ๆ ช่วยปรับปรุงให้ดินไม่แน่นเกินไปส่งผลให้รากใหญ่และเจริญเติบโตเร็ว  
  • มูลไส้เดือน มีจุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ซึ่งไม่สามารถพบได้ในมูลสัตว์หรือปุ๋ยหมักอื่น ๆ 
  • มูลไส้เดือน มีธาตุอาหารมากมายที่พืชต้องการ และมีฮอร์โมนซึ่งช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของรากพืชได้ดี
  • เป็นปุ๋ยที่ได้จากธรรมชาติ ไม่ทำให้เกิดรากไหม้ในพืชแม้จะใช้ในปริมาณมาก

มูลไส้เดือน หรือ ปุ๋ยไส้เดือน เป็นอีกหนึ่งทางเลือกของเกษตรอินทรีย์ และปัจจุบันยังมีการนำไส้เดือนดิน สัตว์ตัวเล็กที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศน์ มาเลี้ยงเพื่อเปลี่ยนองค์ประกอบและเพิ่มจุลินทรีย์ จนทำให้ได้ปุ๋ยจากธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพ สามารถบำรุงต้นไม้ได้อย่างยอดเยี่ยม

งานวิจัยอ้างอิง : Earthworms (psu.edu)