Tuesday, 17 May 2022

ต้นวาสนา ไม้ยืนต้น ไม้มงคลพารวย หลายสายพันธุ์ การปลูกและการดูแลรักษาง่ายนิดเดียว

ต้นวาสนา

หากคุณกำลังมองหาไม้มงคลมาปลูก ขอแนะนำ ต้นวาสนา เลย ไม้ยืนต้นที่ได้รับความนิยมในการปลูกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันวันนี้เราจะพาทุกคนมาดูวิธีการปลูก การดูแลรักษาซึ่งทั้งหมดนี้บอกเลยว่าไม่ยาก รวมถึงความเชื่อต่าง ๆ เกี่ยวกับไม้ยืนต้นชนิดนี้ด้วย รับรองว่าน่าสนใจแน่นอน

ข้อมูลทั่วไป

ชื่อสามัญ : Fragrant dracaena

ชื่อวิทยาศาสตร์ :   Dracaena fragrans

วงศ์ : AGAVACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น

       ลักษณะลำต้น เป็นไม้ยืนต้นชนิดหนึ่งที่มีความสูงประมาณ 0.5-0.8 เมตร โดยเส้นรอบวงประมาณ 40-43 เซนติเมตร ลำต้นของวาสนาจะมีสีน้ำตาล โดยผิวของลำต้นนั้นจะขรุขระ

ใบ

       สำหรับใบเป็นใบเดี่ยว การเรียงตัวของใบจะขนาดตามความยาวของใบ โดยใบมีรูปเข็ม โคนใบรูปลิ่ม ปลายใบมนโคนใบจะอวบน้ำและขอบใบเรียบ ใบเรียงแบบสลับกัน ด้านบนของใบจะเกลี้ยง ใบด้านบนมีสีเขียวและมีขอบสีเหลือง ส่วนทองใบจะเป็นสีเขียวขอบสีเหลืองเช่นเดียวกัน ใบอ่อนสีเขียวอ่อนขอบเหลือง ใบแก่สีเขียวเข้ม ใบมีขนาดความกว้างประมาณ 3-6 เซนติเมตรและความยาวประมาณ 20-40 เซนติเมตร

ดอก

       ดอกของต้นวาสนามีสีขาวไปจนถึงสีชมพู กลิ่นจะหอม ออกดอกเป็นช่อที่ความยาวประมาณ 45-50 เซนติเมตร มีดอกย่อยจำนวนมาก โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ต้นวาสนาออกดอกในช่วงฤดูหนาว

ผล

       ผลของวาสนานั้น ผลสดทรงกลมจนถึงรี มีสีแดง สีส้ม สีเหลือง ในผลมีเมล็ดประมาณ 1-3 เมล็ดสีขาวจนถึงสีน้ำตาล

nature 3863519 1920
flowers 6213665 1920.jpg1
flowers 6213664 1920
flowers 6213663 1920

การปลูกและการดูแล ต้นวาสนา

การปลูกต้นวาสนา

       การปลูกต้นวาสนาแบ่งออกเป็น 2 วิธี คือ การปลูกในกระถางและปลูกในแปลงปลูก สำหรับการปลูกในกระถาง แนะนำให้ใช้กระถางทรงสูงที่มีขนาดประมาณ 10 – 18 นิ้วและปลูกในดินร่วนผสมกับปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก ผสมแกลบ ในอัตรา 1 : 1 : 1จากนั้นมันเปลี่ยนกระถาง 1 ถึง 2 ปีต่อครั้งหรือตามความเหมาะสม เช่น ถ้าการขยายตัวของราก เมื่อรากขยายต่อเนื่องจนเกินไป แนะนำให้เปลี่ยนกระถางใหม่ หรือเปลี่ยนดินปลูกไหมทดแทนดินเดิมที่เสื่อมสภาพไปแล้ว ในส่วนการปลูกลงแปลงปลูกให้ขุดหลุมขนาดของหลุมประมาณ 30 x 30 x 30 เซนติเมตรและปลูกกับดินร่วนผสมปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก ในอัตราส่วน 1 : 2

       การปลูกต้นวาสนานั้นจะนิยมปลูกด้วยวิธีการปักชำมากที่สุด เมื่อเตรียมดินเสร็จแล้วให้นำลำต้นที่ตัดเป็นท่อนๆ ยาวประมาณ 1 ฟุตไปแช่น้ำไว้จนแตกราก เมื่อรากแตกออกมาแล้วให้นำลงไปปลูกในกระถางหรือปลูกลงหลุมที่ขุดเตรียมเอาไว้ โดยให้ปักลำต้นตรง โผล่พ้นจากดินประมาณ 15 เซนติเมตรและกลบดินไม่ต้องแน่นมากเพียงแค่นี้ก็เป็นการเสร็จสิ้นขั้นตอนการปลูกต้นวาสนาแล้ว

การดูแลต้นวาสนา

       หลังจากที่ปลูกพันธุ์ไม้ชนิดนี้ไปเสร็จเรียบร้อยแล้วก็มาถึงขั้นตอนการดูแลรักษา ซึ่งการดูแลรักษานั้นไม่ใช่เรื่องที่ยากเลยเนื่องจากเป็นต้นไม้ที่อดทนต่อสภาพอากาศและต้องการน้ำในปริมาณที่เหมาะสม ไม่มากหรือไม่น้อยจนเกินไป บริเวณที่เหมาะสมในการปลูกต้องเป็นสถานที่ที่มีแสงแดดไม่จัดมาก ต้นวาสนาชอบแสงแดดอ่อนๆ รำไร ถ้าปลูกในที่ที่มีแสงแดดจัดอาจเกิดอาการใบไหม้ได้ ส่วนการรดน้ำ ไม่ต้องรดน้ำมากเพียง รดวันละ 1 ครั้งหรืออาทิตย์ละ 3-4 ครั้งก็สามารถทำได้แต่ต้องดูไม่ให้มีน้ำขังบริเวณรอบๆ โคนต้น

ความเชื่อของคนไทยเกี่ยวกับ ต้นวาสนา

       ตามความเชื่อของคนไทยเรื่องการปลูกไม้มงคล คนไทยมีความเชื่อว่าต้นวาสนานั้นเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่งและเชื่อว่าเมื่อออกดอกจะทำให้ผู้ปลูกหรือคนในบ้านประสบความสำเร็จ มีโชคลาภ มีความเจริญรุ่งเรือง ต้นวาสนาจึงมีชื่อเรียกที่เป็นสิริมงคล เช่น ต้นวาสนาเศรษฐี ต้นวาสนาพารวย ฯลฯ  ดังนั้น จึงทำให้ต้นไม้ชนิดนี้กลายเป็นไม้มงคลที่ได้รับความนิยมชมชอบในการนำไปปลูก ที่ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของความสวยงามแต่ยังมีเรื่องของความเชื่อเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

       นอกจากต้นวาสนาแล้วก็ยังมี ต้นวาสนา 9 ชั้น ซึ่งเป็นหนึ่งในตระกูลของวาสนา ลำพังการปลูกต้นวาสนาก็เชื่อว่าจะนำมาซึ่งโชคลาภและความเป็นสิริมงคลให้ความสุขกับเจ้าของบ้านหรือผู้ปลูกอยู่แล้ว แต่นี่เป็นถึงต้นวาสนาเก้าชั้นก็จะยิ่งทวีคูณขึ้นไปอีก ซึ่งเป็นไม้ทรงพุ่มที่สวยงาม ปลูกง่าย ใบเขียวเข้ม ดูสบายตา บางตำราบอกว่าเป็นไม้มงคลประจําวันเกิดของคนที่เกิดวันจันทร์และวันพุธ โดยวาสนาเก้าชั้นนั้นเป็นไม้ช่อที่เน้นความสวยงามของใบ ไม่ใช่ไม้ต้น แต่เป็นไม้ที่แตกช่อสวย ดอกจะมีกลิ่นที่หอมมากเป็นไม้ร่ม หรือรำไร ไม่ชอบแสงแดดจัด

ต้นวาสนามีกี่สายพันธุ์

        ต้นวาสนามีกี่ชนิด จริง ๆ แล้วมีหลายชนิดหรือหลายสายพันธุ์ โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 5 สายพันธุ์ใหญ่ ๆ ดังต่อไปนี้

  1. ต้นวาสนาอธิษฐาน

       ลักษณะใบอ่อนมีแถบสีเหลืองพาดอยู่ตามความยาวของใบ แต่ใบแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวทั้งหมด วาสนาอธิษฐานที่มีแถบสีเหลืองอยู่ริมใบทั้ง 2 ด้าน แถบสีเหลืองนี้จะคงอยู่ตลอดไป นอกจากนั้นยังถูกจำแนกออกเป็น 2 ชนิด คือ วาสนาสะพายทองและวาสนามังกร

2. ต้นวาสนาด่าง

       ต้นวาสนาด่าง ริมใบเป็นแถบสีขาวทั้งเส้นใบ โดยแถบที่ด่างเป็นสีเหลือง แต่แทบจะไม่คงที่คือแถบเล็กบ้าง ใหญ่บ้าง บางทีก็ด่างอยู่กลางใบบ้าง หลังอยู่ริมใบบ้าง ปัจจุบันสายพันธุ์นี้เป็นสายพันธุ์แบบใหม่ คือ มีสีเหลืองทองตลอดทั้งใบจากนั้นสีจะเริ่มจางลงเมื่อใบแก่

sarah bronske kFmSOhT1fiA unsplash
pexels teona swift 6913621

3. ต้นวาสนามังกรหยก

       ต้นวาสนามังกรหยกทั้งต้นจะมีใบสีเขียวทั้งหมดมีทั้งใบเขียวอ่อนและใบเขียวแก่

4. ต้นวาสนาราชินี

       ต้นวาสนาราชินีต้นที่แท้จริงในปัจจุบันนั้นเรียกว่าหายากมาก ๆ แล้ว แทบไม่ได้มีให้เห็นเลย ลักษณะใบจะมีลายขาวเป็นแถบ แต่เป็นแถบพาดตามแนวขวาง

alex quezada IrrY8Zg56Us unsplash 1

5.ต้นวาสนาประกายเงิน ประกายทอง

       วาสนาที่มีขนาดของต้นและใบเล็ก มีแถบด่างอยู่ริมใบทั้ง 2 ด้าน แบ่งออกเป็น 2 ชนิดกว้าง ๆ คือ ถ้าริมด่างเป็นสีเหลืองจะเรียกว่าวาสนาประกายทอง ถ้าริวที่ริมใบด่างเป็นสีขาวเรียกว่าวาสนาประกายเงิน

ต้นวาสนามีประโยชน์อย่างไร

       การปลูกต้นวาสนาปลูกเพื่อเป็นไม้ประดับที่สวยงาม นิยมปลูกตกแต่งบ้าน ตกแต่งสวน ตกแต่งสถานที่ต่างๆ เช่น วัด โรงเรียน สถานที่ราชการ โรงพยาบาล ฯลฯ การปลูกต้นวาสนายังเพื่อให้ร่มเงาเพราะเป็นไม้ยืนต้น ถ้าไม่ตัดแต่งจะมีความสูงพอสมควรเลยทีเดียวทำให้สามารถเป็นร่มเงาให้กับที่พักอาศัย สร้างความร่มรื่นได้ รวมถึงดอกของวาสนาที่มีกลิ่นหอมในยามค่ำคืนทำให้เกิดการผ่อนคลายหรือสดชื่นเมื่อยามพักผ่อน นอกจากนั้นยังปลูกตามความเชื่อในด้านมงคล เสริมสร้างสิริมงคลให้กับผู้ปลูกหรือเจ้าของบ้านทำให้มีโชคลาภวาสนา เงินทองไหลมาเทมา มีความเจริญรุ่งเรืองมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตามต้นวาสนามีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรด้วยสำหรับส่วนต่างๆ ของวาสนา เช่น ใบสามารถนำมาใช้รักษาอาการปวดท้องได้ ส่วนรากสามารถนำมาบรรเทาอาการปวดเมื่อคลอดบุตร เป็นต้น และไม่ว่าจะปลูกต้นวาสนาด้วยวัตถุประสงค์หรือเหตุผลใด ๆ ก็ตามไปอย่างที่ทุกคนทราบกันดีว่าการปลูกต้นวาสนานั้นเป็นเรื่องที่ง่ายมากและใครก็สามารถปลูกได้ เพียงเรียนรู้ ศึกษาขั้นตอนการปลูกโดยเฉพาะการดูแลรักษาก็จะสามารถทำให้ต้นวาสนาเจริญเติบโตสวยงามและออกดอกมาให้ชื่นใจ

ต้นวาสนา มีราคาเท่าไหร่

       ปิดท้ายกันด้วยเรื่องของราคาสำหรับราคาที่จำหน่ายอยู่ในปัจจุบันต้องยอมรับว่าต้นวาสนานั้นเป็นพันธุ์ไม้ที่มีหลากหลายสายพันธุ์ ดังนั้น ราคาจึงอาจแตกต่างกันออกไปในแต่ละสายพันธุ์ ความสูงก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่กำหนดราคาด้วยอย่างเช่น ราคาของต้นวาสนาที่มีความสูง 8 นิ้วปลูกในกระถางมีราคาอยู่ที่ประมาณ 150-200 บาท ความสมบูรณ์ของต้นไม้ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่กำหนดราคา สายพันธุ์ที่หายากอย่างที่บอกว่าเป็นต้นวาสนาราชินี ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่หายากมาก ๆ ดังนั้น ราคาจึงอยู่ที่หลักพันขึ้นไปแต่ก็ขึ้นอยู่กับความสวยงามความสมบูรณ์เป็นสิ่งสำคัญด้วย

เป็นยังไงกันบ้างกับสาระน่ารู้เกี่ยวกับ ต้นวาสนา และเรื่องราวที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลทั่วไป การปลูก การดูแลรักษา สายพันธุ์ของต้นวาสนาและเรื่องราวเกี่ยวกับความเชื่อต่างๆ ที่เราเอามานำเสนอในวันนี้ หวังว่าคงจะเป็นคำตอบให้กับใครหลาย ๆ คนได้แล้วว่าทำไมต้นวาสนาจึงเป็นต้นไม้ที่ได้รับความนิยมในการปลูกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

งานวิจัยอ้างอิง : Dracaena fragrans  | North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox (ncsu.edu)